Curry vẫn chưa giải nghệ, chưa vào Đại sảnh Danh vọng, nhưng Đại sảnh Danh vọng đã có một triển lãm riêng về anh, mùa hè vừa qua mang tên "Stephen Curry: Beyond the Arc" - Curry, trên cả vòng cung.
Đó là để tôn vinh ý nghĩa của Curry đối với bản thân môn bóng rổ. Đại sảnh Danh vọng đã nói rõ:
He inspired a generation to dream bigger and shoot farther. Anh truyền cảm hứng cho cả một thế hệ dám mơ lớn hơn, ném xa hơn. Chứ không phải "anh đã đạt được thành công lớn thế nào ở NBA".
Ném rổ là một trong hai kỹ nghệ nguyên thủy lâu đời nhất của bóng rổ — kỹ nghệ còn lại là chuyền bóng. Curry là tay ném xuất sắc nhất lịch sử bóng rổ, cũng là sự tồn tại ít gây tranh cãi nhất trong mọi kỹ nghệ, một tiêu bản sống.
Bóng rổ ra đời từ năm 1891, là trò chơi ném, chuyền, dẫn bóng, cốt lõi là "ném bóng vào rổ".
Mọi thứ khác đều là phái sinh về sau: đối kháng kéo dài mới sinh ra bộ pháp công thủ, đổi người phòng ngự, ném ngả người, móc câu, dẫn bóng qua háng, Euro step, lưng quay rổ, xoay vai, lên rổ bay người, v.v.
Dẫn bóng thì hơi mập mờ: các siêu sao thập niên 1970 trong băng hình không dẫn bóng hoa mỹ như siêu sao ngày nay, là vì khi đó những động tác như lật cổ tay đều bị thổi phạt nghiêm; cú dẫn bóng qua háng khoe chân của "vua bóng rổ đường phố" Alston năm 2001 cũng từng bị thổi chạy bước. Nhiều pha lật cổ tay kéo bóng ngày nay nếu ở thập niên 1970 đều bị thổi phạt hết. Hơn nữa dẫn bóng không thể phân định: Irving, Paul, AI, Alston, Tinsley v.v. đều có thể tìm một góc độ để nói mình là người dẫn bóng giỏi nhất.
Chuyền bóng rất thuần túy, nhưng khó trưng bày, không có chuẩn mực cố định: người hâm mộ Magic Johnson, Kidd, Nash, Paul, Jokic, Stockton v.v. đều có lý do để nói thần tượng của mình là người chuyền bóng giỏi nhất.
Bạn nói phòng ngự số một, Russell, Olajuwon, Duncan, KG, thậm chí Wembanyama ngày nay, không ai thuyết phục được ai.
Bạn nói rebound số một, Russell, Chamberlain, Rodman, Moses, Barkley, không ai thuyết phục được ai.
Bộ pháp lưng quay rổ, Olajuwon, McHale...
Đột phá tấn công rổ, Jordan, Wade, LeBron...
Ném tầm trung, Jordan, Dirk, Bird, Kobe, West...
Mỗi khâu kỹ thuật đều có cả đống người để tranh cãi. Duy chỉ có ném rổ là ngày càng không còn vấn đề: "Curry là tay ném giỏi nhất".
Mười năm trước, mùa giải 73 trận thắng và 402 quả ba điểm của anh đã dựng lên một cột mốc không ai sánh bằng. Số lượng ba điểm, hiệu suất ba điểm, tầm ném siêu xa, ba điểm khi cầm bóng, ba điểm không bóng, ba điểm dừng đột ngột, ba điểm bắt bóng ném ngay, ba điểm mùa giải thường, ba điểm playoffs, đều có số liệu làm chứng, ngay cả ném phạt cũng đứng đầu lịch sử. Thứ có thể bàn cãi có lẽ chỉ là vài bậc thầy "ném cưỡng ép ở điểm ra tay cao dưới đối kháng", nhưng đó cũng là ném rổ dưới đối kháng; ném rổ thuần túy — xa, chuẩn, nhanh — Curry không ai sánh bằng.
Mùa 1979-80 khi mới có vạch ba điểm, tỷ lệ ném ba điểm của toàn NBA là 3%. Mười lăm năm sau thành 19%. Hai mươi năm tiếp theo thành 27%: năm đó Curry giành MVP đầu tiên. Năm sau, Curry dẫn dắt Warriors thắng 73 trận, bản thân bảo vệ thành công danh hiệu MVP, ném vào 402 quả ba điểm.
Mười năm sau, tỷ lệ ném ba điểm của NBA là 42%. Anh đã vĩnh viễn thay đổi định nghĩa của thế giới bóng rổ về "cú ném tốt" (good shot). Trước đây HLV yêu cầu cầu thủ tìm cú ném ở vị trí trống, ngày nay ngày càng nhiều đội sẵn sàng xây dựng cả hệ thống tấn công quanh những cú ném ba điểm siêu xa. Cuộc đại chiến Russell - Chamberlain khiến mọi người tin rằng bóng rổ là môn thể thao của người khổng lồ. Magic Johnson và Bird khiến mọi người nhặt lại lối chuyền bóng tập thể. Jordan sản sinh ra nhiều "người kế nhiệm Jordan" và lối chơi bay lượn về sau.
NBA ngày nay chưa bao giờ coi trọng bản thân cú ném đến vậy, bóng rổ vẫn coi trọng đối kháng thể lực và chuyền cắt, nhưng cốt lõi lại trở thành trò chơi ném rổ:
Ý nghĩa của Curry.
Nhưng:
Mùa 2015-16, Warriors ném vào 1077 quả ba điểm — toàn NBA không có đội nào khác vượt quá 900 quả. Curry ném vào 402 quả ba điểm — toàn NBA chỉ có tám người vượt quá 200 quả. Khi đó, sự kết hợp ba điểm + chuyền cắt + đổi người phòng ngự của Warriors dẫn đầu thời đại, nên 73 trận thắng đánh đâu thắng đó.
Mười năm sau, ở mùa 2025-26, Jazz cả năm ném 1036 quả ba điểm, ít nhất NBA, Hornets ném vào 1343 quả ba điểm dẫn đầu NBA — dàn ba điểm của Warriors mười năm trước mà đặt vào NBA mùa trước thì gần như xếp chót.
273 quả ba điểm của Knueppel tất nhiên còn xa kỷ lục 402 quả của Curry, nhưng mùa trước toàn NBA đã có 22 người ném vào hơn 200 quả ba điểm trong một mùa — mười năm trước là 8 người.
Đã mười năm trôi qua kể từ mùa 73 trận thắng. Hệ thống của Warriors không còn mang ý nghĩa khai phá. Đội hình đổi người toàn diện, sự kết hợp giữa di chuyển không bóng kéo giãn và nhiều điểm cắt vào trong từng đi trước thời đại, nay ai cũng đang làm.
Năm 2015, Warriors dùng "Death Lineup" đội hình nhỏ chạy đổ đội hình người cao của Cavaliers. Mùa trước ở vòng play-in Warriors thua Suns, đúng lúc "kỳ lân khổng lồ" Porzingis có chỉ số -22 thấp nhất đội: Warriors bị Suns chạy đổ.
Curry vẫn độc nhất vô nhị, nhưng lợi tức hệ thống của Warriors trước đây không thể tiếp tục hưởng nữa.
Mùa này, Warriors có định cải cách mạnh tay không? — dường như cũng không. Tạm thời giống như thay thế người trên nền hệ thống cũ hơn.
Không tính Jimmy Butler và Moody với tình trạng chấn thương chưa rõ, chiều sâu đội hình của Warriors vẫn tốt hơn mùa trước: già rồi; nhưng dày hơn. Mùa trước Post, Santos, Richard đều chưa sẵn sàng, Kuminga không muốn chấp nhận vai trò đội sắp xếp; Hield sa sút phong độ như rơi xuống vực; Melton chấn thương vắng mặt hơn nửa mùa. Mùa này khá hơn một chút.
Nếu không gặp những bất hạnh về chấn thương như mùa trước, Kerr có thể sắp xếp tốt hơn lối chơi "ai cũng có bóng để chơi" của mình.
Tân binh Lundberg là một trường hợp điển hình: phù hợp với hệ thống Warriors, nhưng không mấy có khả năng tạo ra bất ngờ: "Tôi không đến để phá vỡ gia đình này, mà đến để gia nhập gia đình này".
Anh có sải tay của cầu thủ cao, sự linh hoạt của tiền phong. Gây nhiễu mọi cú ném, ý thức hỗ trợ phòng ngự tuyệt vời, bản năng phòng ngự nhạy bén, BQ cao, giao tiếp tốt, luôn xuất hiện ở nơi thích hợp nhất, không có pha nào lơ là, cắm vào là dùng được ngay. Trên người anh thỉnh thoảng lóe lên ưu điểm của Looney, Leonard, Adebayo và Siakam thời trẻ. Anh và Kuminga đã ra đi quả thực là hai thái cực: con bò tót máu nóng và con ngựa già thuộc đường.
Tất nhiên có nghi vấn, Lundberg đứng ở vị trí nào tại NBA? Vị trí số 3, tốc độ và nhịp độ có chịu nổi không? Vị trí số 4, đối kháng có đủ không?
— Dường như cả Warriors đầy những người như vậy:
Payton II, Moody, Draymond Green đều thỉnh thoảng phải đứng ở vị trí lớn hơn một cỡ so với vị trí phù hợp nhất của mình, nên phải dựa vào sự cần mẫn, cắt vào không bóng, sải tay dài và đối kháng để bù đắp.
Về lý thuyết, Kerr có thể tiếp tục xếp những đội hình ông thích, cùng đủ loại tổ hợp.
Draymond và Porzingis bắt buộc phải ở cùng một nhóm: kích thước và khả năng kéo giãn không gian của người sau có thể bù đắp điểm yếu của người trước.
Lundberg và Horford có thể ở cùng một nhóm: kết hợp già trẻ, BQ cao. Lundberg tự nhiên có tố chất của tiền phong kiến thiết, ở mặt trận tấn công tốt nhất tránh chơi cùng lúc với Draymond.
Mùa trước, bộ ba Curry + Melton + Richard thể hiện cực tốt trong mẫu nhỏ, có thể tiếp tục sử dụng.
Payton có thể kết hợp với Curry: dù sao anh hiểu Curry nhất.
Curry ngoài việc kết hợp với đội hình xuất phát — chẳng hạn Curry + Podziemski + Santos + Draymond + Porzingis đá chính — cũng có thể dùng các tổ hợp khác, chẳng hạn:
Curry + Richard (Payton) + Melton + Lundberg + Horford.
Richard + Melton (cả hai đều có thể thay bằng Payton) có thể là nhóm nhanh nhẹn chuyên tạo lỗi mất bóng để phản công.
Brandon Williams được dùng làm người dự bị cho Curry.
Tất nhiên có nhược điểm. Chẳng hạn Porzingis và Horford mang đến kích thước và không gian, nhưng lại rút cạn khả năng đổi người và di chuyển ngang vốn là niềm tự hào của Warriors. Đổi người thì bị đột phá, lùi sâu thì bị ném. Cả giải đều đang dốc sức xây dựng đội quân trẻ chạy như điên, áp lực phòng ngự vòng ngoài của Warriors phải dựa vào Santos, Payton và những người như Lundberg gánh vác.
Chỉ như đã nói ở trên: chiều sâu và kinh nghiệm của đội Warriors này tốt hơn năm ngoái, Lundberg đã vá vào mắt xích yếu nhất trước đây, chỉ cần khỏe mạnh thì vẫn còn trụ được một thời gian.
Mùa trước, Curry còn trở thành hậu vệ lớn tuổi nhất lịch sử NBA ghi trung bình 25 điểm trong một mùa — sát thủ mặt búng ra sữa, tay ném già nhất. Một sự trùng hợp kỳ lạ.
Một sự thật phản trực giác: Curry có tổng cộng 9 mùa ghi trung bình 25 điểm — 5 mùa tập trung sau chấn thương nặng năm 2020, tức sau tuổi 32. Mùa cuối cùng ghi trung bình 20 điểm của Ray Allen, Reggie Miller và Klay Thompson: đều ở tuổi 32.
Vậy Curry ở mùa 2026-27 có thể duy trì màn trình diễn này không? Có lẽ.
Thành tích mùa giải thường của Warriors có vì thế mà tốt hơn một chút không? Có thể.
Nhưng lột xác hoàn toàn? Khó mà được.
Và chủ đề cũ: thực sự đến playoffs thì sao?
Ở mùa giải thường, sức khỏe, kinh nghiệm, chiều sâu đội hình, chỉ cần một thứ đủ tốt là trụ được. Như Pistons thiếu không gian, ở mùa giải thường dựa vào phòng ngự và chiều sâu, một chiêu tủ cũng có thể thắng 60 trận.
Nhưng đến playoffs thì phải đọ tố chất toàn diện, chỉ có chiều sâu thì vô dụng. Warriors sẽ cần:
Một người có thể một mình phá thế bế tắc khi hệ thống bị phòng ngự khóa chặt, có thể liên tục tấn công rổ, trừng phạt việc đổi người và lùi sâu, không cần phụ thuộc vào nhiều pha di chuyển phức tạp mà vẫn tạo ra cơ hội tốt.
Ở playoffs 2025, Curry + Jimmy dẫn dắt Warriors hoàn thành cú lật đổ của hạt giống số bảy trước hạt giống số hai, sau đó Curry chấn thương. Mùa trước Jimmy và Curry cùng chấn thương, đặc biệt Jimmy dính chấn thương nặng cực khó hồi phục về trạng thái đỉnh cao. Warriors lại quay về vấn đề cũ trước khi Jimmy đến: ngoài Curry, ai là người tấn công thứ hai?
Ở mùa giải thường, xoay tua mười ba người là tài sản; ở playoffs, xoay tua mười ba người có thể chỉ là mười ba lựa chọn. Khi đối thủ không cho Curry cầm bóng, bóp chết đường chuyền của Draymond, đổi người phòng ngự trước những pha di chuyển không bóng của Warriors, ai sẽ tạo ra một bàn thắng không cần hệ thống giúp đỡ?
Nhưng ngược lại, có lẽ Warriors không nghĩ xa đến vậy:
Trước hết cứ để Curry chơi bóng thoải mái đã.
Chờ đến năm 2027.
Curry đã giảm lương 20 triệu USD để gia hạn hợp đồng, như vậy:
Bản hợp đồng lớn đầu tiên của anh là bốn năm 44 triệu USD, trong thời hạn hợp đồng giành hai danh hiệu MVP mùa giải thường.
Bản hợp đồng lớn cuối cùng là hai năm 116 triệu USD, thấp hơn mức tối đa có thể ký 20 triệu USD.
Đầu và cuối sự nghiệp, hai bản hợp đồng đều để lại không gian thao tác cho đội bóng. Có thể chiêu mộ được ai là chuyện thứ yếu, bản thân thái độ này đã rất rõ ràng: ở lại, chờ 2027.
Mùa hè năm 2027, nếu Warriors thao tác bình thường, có thể sẽ có hơn 60 triệu USD không gian lương.
Về việc để lại không gian lương cho đội, giúp đội thao tác tốt hơn: Duncan, Curry, Dirk.
Tiện thể cũng là: mười chín năm một thành phố, hai mươi năm một thành phố, hai mươi mốt năm một thành phố.
Nói đến Duncan... năm xưa khi Spurs già đi, ông chủ Holt từng nói sẽ không phá bỏ bộ ba GDP: Chúng tôi sẽ cùng nhau chết đi.
Warriors vẫn luôn thay người, luôn vá lỗ hổng, luôn tìm kiếm tổ hợp tiếp theo cho Curry.
Nhưng ở mùa giải tới, trước khi mùa hè năm 2027 với 60 triệu USD không gian lương đến, Curry + Draymond + Kerr, cùng hệ thống chung và ký ức từng thay đổi bóng rổ ấy, sẽ tiếp tục.
Dường như họ cũng muốn cùng nhau đi đến cuối cùng.
Cập nhật: 2026-10-01 00:58